नेपाली शेयर बजार, पर्यटन व्यवसाय र वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा आफ्नो छाप छोड्न सफल एक युवा उद्यमी अजय श्रेष्ठको कथा कुनै प्रेरणादायी चलचित्रको कथाजस्तै छ। सामान्य परिवारमा जन्मिएर काठमाडौँमा उच्च शिक्षाका लागि आएका अजयले सानै उमेरदेखि पूँजी बजारमा रुचि राखे। उनले शेयर बजारमा लगानी मात्र गरेनन्, आफ्नो कमाइलाई पर्यटन र वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा विविधीकरण गरेर एक सफल व्यवसायीको पहिचान बनाए। यो लेखमा हामी अजयको शेयर बजारको सुरुवाती दिनदेखि उनको व्यवसायिक सफलतासम्मको यात्रालाई सरल र प्रेरणादायी तरिकाले प्रस्तुत गर्नेछौँ। यो लेख विशेषगरी नेपाली पाठकहरूका लागि तयार गरिएको छ, जसले शेयर बजार, पर्यटन र वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा रुचि राख्छन्।
सुरुवाती दिनहरू: सपना र जोशको जग
अजय श्रेष्ठको जीवनको सुरुवात सामान्य तर सपनाले भरिएको थियो। उनको परिवारमा आर्थिक समृद्धि त थिएन, तर उनमा सिक्ने र अगाडि बढ्ने जोश थियो। काठमाडौँमा उच्च शिक्षाको लागि आउँदा उनको खल्तीमा पैसा थिएन, तर उनको मनमा ठूलो सपना थियो। उनले सन् २००८ मा शेयर बजारमा प्रवेश गरे, जुन समयमा नेपालको शेयर बजार निकै सानो र सीमित थियो। त्यतिबेला दैनिक दुई करोडको मात्र कारोबार हुने बजारमा अजयले आफ्नो यात्रा सुरु गरे।
उनको सुरुवाती दिनहरू सजिला थिएनन्। उनले हस्तकला पसल चलाउँथे, जसबाट उनले आफ्नो पढाइको खर्च जुटाउँथे। बिहान कलेज, दिउँसो पसल र बेलुका शेयर बजारको अध्ययनमा समय बिताउँथे। उनलाई ब्रोकरको कार्यालयमा गएर बजारको गतिविधि बुझ्ने बानी थियो। पैसा नहुँदा पनि उनको सिक्ने चाहनाले उनलाई रोकिएन। यो जोश र जिज्ञासाले उनलाई शेयर बजारमा प्रवेश गर्न प्रेरित गर्यो।
शेयर बजारमा पहिलो पाइला: मल्टिब्यागर स्वावलम्बन
अजयको शेयर बजारको यात्रामा उनले धेरै कुरा सिके। उनले आफूलाई फन्डामेन्टल विश्लेषणमा बलियो बनाए, जसले उनलाई बजारमा सही निर्णय लिन सहयोग गर्यो। उनले त्यस्ता कम्पनीहरूमा लगानी गरे, जसलाई बजारले कम आँकेको थियो। यस्तै एउटा कम्पनी थियो– स्वावलम्बन लघुवित्त।
अजयले स्वावलम्बनको शेयर औसतमा २२०–२५० रुपैयाँमा किनेका थिए। उनले यो शेयरलाई करिब १० वर्षसम्म होल्ड गरे। यो अवधिमा उनले शेयरको मूल्य ३,२०० देखि ३,४०० रुपैयाँसम्म पुगेको देखे। यो मात्र होइन, कम्पनीले दिएको ५०–७०% बोनस शेयर र डिभिडेन्डले उनको रिटर्नलाई झन् आकर्षक बनायो। यो उनको पहिलो मल्टिब्यागर (multibagger) अनुभव थियो, जसले उनलाई बजारमा आत्मविश्वास दिलायो।
त्यतिबेला नेपालको शेयर बजारलाई धेरैले ‘जुवाघर’ को संज्ञा दिन्थे। अर्थमन्त्रीदेखि सर्वसाधारणसम्मको बुझाइ यही थियो। तर, अजयले यो भाष्यलाई बेवास्ता गरे। उनले बजारलाई गहिरिएर अध्ययन गरे र आफ्नो रणनीति बनाए। उनको रणनीति थियो– ‘Against the Wind’ अर्थात् बजारको सामान्य धारणा विपरीत लगानी गर्ने। जब सबैले बैंकका शेयरमा मात्र रुचि देखाउँथे, उनले बिमा र माइक्रोफाइनान्स कम्पनीहरूमा लगानी गरे। यो रणनीतिले उनलाई सधैँ सफल बनायो।
फन्डामेन्टल्समा अडिग: जिम रोजर्स र वारेन बफेटको प्रभाव
अजयको लगानी दर्शन विश्वप्रसिद्ध लगानीकर्ताहरू जिम रोजर्स, वारेन बफेट र पिटर लिन्चबाट प्रभावित छ। उनले यी लगानी गुरुहरूको किताबहरू पढे र फन्डामेन्टल विश्लेषणलाई आफ्नो लगानीको आधार बनाए। उनको विश्वास छ– यदि तपाईंले कम्पनीको वास्तविक वृद्धि (real growth) मा विश्वास गर्नुभयो र आफ्नो निर्णयमा अडिग रहनुभयो भने लामो समयमा राम्रो प्रतिफल प्राप्त हुन्छ।
अजयले नेपालको शेयर बजारमा मात्र होइन, विदेशका बजारमा पनि रुचि राखे। उनले चीन, म्यानमार र अन्य देशका स्टक एक्सचेन्जहरूको अध्ययन गरे। म्यानमारमा केवल दुई–तीन कम्पनीको शेयर कारोबार हुने बजारमा उनले अवसर देखे। उनको यो जिज्ञासा र बजारप्रतिको गहिरो बुझाइले उनलाई फरक बनायो।
चुनौती र अवरोध: बजारको गलत भाष्य
नेपालको शेयर बजारमा अजयले धेरै चुनौती सामना गरे। त्यतिबेला बजार सानो थियो, सूचना सीमित थियो र बजारप्रति मानिसहरूको धारणा नकारात्मक थियो। घरपरिवार र साथीभाइले उनलाई शेयर बजारमा लाग्नु गलत निर्णय भएको बताए। उनले युनिलिभरको जागिर छोडेर शेयर बजारमा लाग्ने निर्णय लिँदा धेरैले उनलाई पागल ठाने।
तर, अजयले आफ्नो निर्णयमा विश्वास गरे। उनले बजारको अध्ययनमा घण्टौँ बिताए। उनले कम्पनीका त्रैमासिक र वार्षिक प्रतिवेदनहरू, समाचारपत्रका अन्तिम पृष्ठहरू र बजारको गतिविधिलाई नजिकबाट नियाले। उनको यो मेहनतले उनलाई बजारमा टिकायो र सफल बनायो।
विविधीकरणको बाटो: पर्यटन र वैदेशिक रोजगार
लगभग आठ–दश वर्ष शेयर बजारमा पूर्णकालिक लगानीकर्ताको रूपमा बिताएपछि अजयले आफ्नो कमाइलाई विविधीकरण गर्ने निर्णय गरे। उनले शेयर बजारबाट प्राप्त आर्थिक स्वतन्त्रता र समयको फाइदा उठाउँदै पर्यटन र वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा प्रवेश गरे।
पर्यटन व्यवसाय: नेपालको सम्भावना
पोखरामा हुर्केका अजयको पर्यटनप्रति सधैँ रुचि थियो। उनले ५० भन्दा बढी देश भ्रमण गरेका छन् र नेपालका ७० भन्दा बढी जिल्ला घुमेका छन्। उनको यो अनुभवले उनलाई पर्यटन क्षेत्रमा प्रवेश गर्न प्रेरित गर्यो। सन् २०१६ मा उनले आफ्नो ट्राभल एजेन्सी स्थापना गरे, जुन आज नेपालको अग्रणी पर्यटन कम्पनीहरू मध्ये एक हो।
उनको कम्पनीले युरोप, अमेरिका र अन्य देशका पर्यटकहरूलाई नेपालका हिमाल, पहाड र तराईका गन्तव्यहरूमा लैजान्छ। अजयको विश्वास छ– नेपालको प्राकृतिक, सांस्कृतिक र जैविक विविधता विश्वमा कहीँ पनि पाइँदैन। तर, उनले नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा केही कमजोरीहरू पनि औँल्याए। उनको भनाइ छ– नेपालमा पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि प्रभावकारी नीति र पूर्वाधारको अभाव छ। नेपाल एयरलाइन्सको कमजोर नेटवर्क र महँगो हवाई भाडाले पर्यटकलाई नेपाल आउन महँगो बनाएको छ।
उनले सरकारलाई दुई सुझाव दिए:
-
नेपाल एयरलाइन्सलाई कालोसूचीबाट हटाउन पहल गर्ने।
-
नेपाल एयरलाइन्सलाई नाफामा चलाउन मास्टर प्लान बनाउने।
यी दुई कदमले नेपालको पर्यटन क्षेत्रमा ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्ने उनको विश्वास छ।
वैदेशिक रोजगार: गलत भाष्य तोड्दै
वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा प्रवेश गर्नु अजयको लागि अर्को साहसिक कदम थियो। यो क्षेत्रलाई नेपालमा ‘दलाली’ को गलत भाष्यले ग्रसित बनाएको छ। धेरैले यो क्षेत्रलाई ठगी र अपराधसँग जोडेर हेर्छन्। तर, अजयले यो क्षेत्रलाई फरक दृष्टिकोणले हेरे। उनले आफ्नो कम्पनी ‘ग्लोकल वर्कफोर्स नेपाल’ मार्फत पारदर्शी र विश्वसनीय सेवा प्रदान गरेर यो क्षेत्रको छवि सुधार्ने प्रयास गरे।
उनको कम्पनीले विशेषगरी युरोपमा रोजगारीका अवसरहरू प्रदान गर्छ। अजय आफैँ युरोपका रोजगारदाता कम्पनीहरूमा पुगेर सम्झौता गर्छन्। उनको कम्पनीले श्रमिकहरूलाई पूर्ण काउन्सिलिङ प्रदान गर्छ, जसमा सम्बन्धित देशका कानुन, फाइदा र बेफाइदाहरूको जानकारी दिइन्छ। यो पारदर्शिताले उनको कम्पनीलाई विश्वसनीय बनाएको छ।
अजयको भनाइ छ– कुनै पनि क्षेत्र आफैँमा खराब हुँदैन। यो क्षेत्रले नेपालको अर्थतन्त्रमा रेमिटेन्स मार्फत ठूलो योगदान गरेको छ। यदि सहि नीति र पारदर्शी अभ्यास अपनाइयो भने यो क्षेत्रले धेरै युवाहरूलाई अवसर प्रदान गर्न सक्छ।
प्रेरणा र सुझाव: युवाहरूलाई सन्देश
अजयको जीवन एक प्रेरणादायी उदाहरण हो। उनले सामान्य पृष्ठभूमिबाट आएर शेयर बजार, पर्यटन र वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा सफलता हासिल गरे। उनको सफलताको मन्त्र हो– रिसर्च, विश्वास र लगनशीलता। उनले युवाहरूलाई निम्न सुझाव दिए:
- रिसर्च गर्न नछोड्नुस्: शेयर बजार होस् वा अन्य क्षेत्र, गहिरो अध्ययन र सूचनाले तपाईंलाई सही निर्णय लिन सहयोग गर्छ।
- आफ्नो निर्णयमा अडिग रहनुस्: बजारको हल्ला र नकारात्मक भाष्यले तपाईंलाई विचलित नगरोस्।
- प्यासनलाई पछ्याउनुस्: तपाईंले जुन काममा रुचि राख्नुहुन्छ, त्यसलाई पूर्ण मेहनतका साथ गर्नुस्।
- लामो समयको सोच राख्नुस्: छोटो समयको लाभ भन्दा दीर्घकालीन वृद्धिमा ध्यान दिनुस्।
- आर्थिक स्वतन्त्रता खोज्नुस्: शेयर बजार र व्यवसायले तपाईंलाई समय र पैसाको स्वतन्त्रता दिन सक्छ।
नेपालको शेयर बजार: विगत र वर्तमान
अजयले प्रवेश गर्दा नेपालको शेयर बजार निकै सीमित थियो। दैनिक दुई करोडको कारोबार हुने बजारमा कम्पनीहरूको संख्या पनि कम थियो। आज बजार विस्तार भएको छ, तर चुनौतीहरू कायम छन्। सूचनाको पहुँच बढे पनि धेरै लगानीकर्ताहरू हल्ला र अफवाहमा आधारित निर्णय गर्छन्। अजयको सुझाव छ– फन्डामेन्टल विश्लेषणमा ध्यान दिनुस् र कम्पनीको वास्तविक सम्भावनालाई आधार बनाएर लगानी गर्नुस्।
पर्यटन र वैदेशिक रोजगार: सम्भावना र चुनौती
नेपालको पर्यटन र वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा ठूलो सम्भावना छ। तर, यी दुवै क्षेत्रमा नीतिगत सुधार र प्रभावकारी कार्यान्वयनको खाँचो छ। पर्यटनमा पूर्वाधार विकास र प्रभावकारी प्रवर्द्धन आवश्यक छ भने वैदेशिक रोजगारमा पारदर्शिता र विश्वसनीयताले मात्र यो क्षेत्रको छवि सुधार्न सक्छ।
निष्कर्ष: सपना र मेहनतको सङ्गम
अजय श्रेष्ठको कथा केवल एक व्यक्तिको सफलता मात्र होइन, यो हरेक युवाको लागि प्रेरणा हो। उनले देखाए कि सपना, मेहनत र सही निर्णयले जस्तोसुकै परिस्थितिमा पनि सफलता प्राप्त गर्न सकिन्छ। उनको यात्राले हामीलाई सिकाउँछ– बजारको गलत भाष्यलाई बेवास्ता गर्नुस्, आफ्नो रुचिलाई पछ्याउनुस् र दीर्घकालीन सोच राख्नुस्।
यदि तपाईं पनि शेयर बजार, पर्यटन वा वैदेशिक रोजगार क्षेत्रमा रुचि राख्नुहुन्छ भने अजयको यो कथाले तपाईंलाई नयाँ दिशा दिन सक्छ। उनको कम्पनी ‘ग्लोकल वर्कफोर्स नेपालको वेबसाइट (www.workforcenepal.com) मा गएर थप जानकारी लिन सक्नुहुन्छ। अजयको यो यात्रा हामीलाई सिकाउँछ– जीवनमा जोखिम लिन डराउनु हुँदैन, तर हरेक जोखिम सही रिसर्च र आत्मविश्वासमा आधारित हुनुपर्छ।
यो लेखले तपाईंलाई प्रेरणा दिएको छ भने आफ्नो विचार कमेन्टमा सेयर गर्न नभुल्नुस्। साथै, यस्तै प्रेरणादायी कथाहरूका लागि हाम्रो ब्लगलाई फलो गर्नुस्।
